Bernard Lewis’in “Semitizm ve Anti-Semitizm: Çatışma ve Önyargıya Dair” Kitabı Üzerine

 

Bernard Lewis dokuz bölümden oluşan bu kitabında, Yahudiliğin en önemli ve en çok tartışılan, zamanında pek çok kıyımların dahi oluşmasına sebep olan semitizm ve anti-semitizm’den bahsetmiştir. Elbette ki esas odak ülke İsrail olmakla beraber pek çok ülkeyle ilişkilerinden, gelişim ve kuruluş sürecinden ve bu kelimelerin anlamlarının nasıl oluşup değiştiğinden bahsetmiştir.

İlk bölümde yazar öncelikle 1930’lu dönemlerden başlayıp 1960’lara kadar başta Almanlar’ın yaptığı anti-semitizmden bahsetmiştir. Yahudilerin öldürülme sebeplerinin sadece Yahudi olmaları ve en büyük anti-semitizmi Almanların Hitler döneminde yaptığından bahsetmiştir. Ancak bunu tek yapanın sadece Almanlar olmadığı, diğer ülkelerde de yapıldığından bahsetmiştir. Mesela, Sovyetle’de olanlar özellikle de Polonya’nın parçalanışı işleri daha kötü hale getiren durumlardan biri olmuştur. İngiltere ise kendi çıkarlarıyla beraber Filistin Mandası döneminde burada bir İsrail Devleti’nin kurulmasında yardımcı olduğundan bahsetmiştir.

İkinci bölümde ise yazar daha çok dil ailelerinden söz etmiştir. Bu dillerinin aynı ırktan geldiği iddiası ise bir ayrım yapılmasına yardımcı olmuştur. Bu ayrım ırk ve dilsel bir ayrım olan Ari, Sami dil ailesi şeklinde bahsetmiştir. Ari olanlar Almanların da içinde bulundukları, Sami ise Yahudilerin hatta Arapların da içinde bulunduğu bir dil ailesi olduğunu söylemiştir. Ancak bu dillerin esas geçmişini tam bilemediğimizden dolayı bu kapsayıcı tanımlamanın kesin bir doğruluğu olmadığından bahsetmiştir.

Üçüncü bölümde ise; Yahudilerin daha çok geçmişinden 20. Yüzyıla kadar olan durumundan bahsetmiştir. Rusya’da yaşadıkları, özellikle Polonya’nın işgaliyle olanlardan başlamıştır. Aynı zamanda İslam topraklarındaki Yahudilerden de bahsetmiştir ancak onlar burada Avrupa’dakilerin yaşadıkları korkunç durumları yaşamamışlardır. En kötü yaşadıkları aşağılanma ve küçümseme olmuştur. Pek çok yerde yaşayan Yahudi vardır. Bunların bir kısmı asimile olmuş, bir kısmı özünü kaybetmemiştir. 19. Yüzyılda milliyetçiliğin yükselişi Yahudileri de etkilemiştir. Yeni milliyetçilikle hem ayrı bir millet oldukları için sorunlar yaşamış, hem de bir ulus olma fikriyle kendilerine ait bir ülkeleri olması düşüncesi oluşmuştur. Rusların anti-semitistik hareketleri ve nefretlerinin temelde dinsel olduğundan söz etmiştir. O dönemde Herzl’le beraber bir Yahudi devleti fikri oluşmuştur. İngilizlerde kendi mandası olan Filistin’de Yahudi devleti kurulması fikrine destek vermiştir. Ayrıca iki dünya savaşı arasında Yahudiler hem Almanlar hem Ruslar tarafından katledilmişlerdir. Savaş sonrasında ise durumları iyileşmeye başlamıştır.

Dördüncü bölümde ise yazar; anti-semitizm kelimesinin tarihi olarak nasıl kullanıldığından bahsetmiştir. Kelimenin zamanla evriminden hatta ilk dönemlerinde dinsel ikinci döneminde yani 15. Yüzyıl ve esas sonrasında ırksal şekilde kullanıldığından bahsetmiştir. Dinsel oluşu tamamen din değiştirmelerinden kaynaklı olmuş ancak Yahudiler Hristiyanlığa tekrar geçince de ırksal şekle dönüşmüştür. 19. Yüzyılda ırk algılaması da yeni bir evreye girmiş ve ırksal olarak aşağı olma düşüncesi çıkmıştır. Çünkü din değişir ırk değişmez düşüncesi oluşmuştur. Ayrıca anti-semitik bakış açısı ne kadar nefret doluysa Yahudilere o kadar olumsuz davranışlar yapılmıştır. Zamanla belirli işlerde çalışmasına izin verilmeyen Yahudiler başka alanlarda kendilerini geliştirmiş ve zenginleşmişlerdir. Ayrıca var olan halk içinde de yükselmeleri ayrı nefret duyulmasına sebep olmuştur. Yahudilere pek çok suçlama ortaya atılmış, üstüne zamanla yetersiz kaldıkça bir de kanıt üretilmiştir.

Beşinci bölümde ise yazar; Araplar ve Yahudiler arasındaki ilişkilerin gelişim ve dönüşümünden bahsetmiştir. Araplar her şeyden önce batılı anlamda anti-semitist olmamıştır. Ayrıca Müslümanların, Hristiyanların Yahudilere besledikleri şekilde bir nefretleri de yoktur. Çatışmalar olsa da hemen çözüme kavuşabilmiştir. İslam döneminin ilk yıllarında en fazla ayrı tutulma ve aşağılanma olmuştur. Osmanlı döneminde belirli haklara sahip bir millet olmuşlardır. İslam dünyasında kayıplar ve yenilgiler sonucunda oldukça gerginleşen bir ortam olmuş o dönemde sadece baskı uygulanmıştır ancak bu bütün azınlıklara karşı olmuştur. Ayrıca Yahudiler’in silah, at gibi şeyleri kullanmaları yasaktır. Ancak İslam dünyasını şok eden en büyük olay güçsüz ve korkak gördükleri Yahudilerin çarpıcı bir biçimde askeri güçle zafer kazanmalarıdır. İslam Hristiyanlığa göre Yahudilere karşı hatta tüm gayrimüslimlere karşı daha hoşgörülü davranmıştır. 19. Yüzyıl sonrasında ise durum biraz değişmiş, modern anti-semitizm İslam dünyasına da gelmiştir. Tabii ki bu durum Hristiyan Araplar aracılığı ile olmuştur. Ayrıca artık aşağı gördükleri kişilerin kendilerinden güçlü hale gelmeye başlamaları Arapları rahatsız etmeye başlamıştır. Ancak İsrail devletinin kuruluşu, Hitlerin gelişi ve sonrasında gelen Arap-İsrail savaşı Yahudiler açısından büyük gelişmeler olmuştur.

Altıncı bölümde ise; 1933-45 yıllarında Nazi Almanya’sının ortaya çıkışı ve Arapların onlara yakınlaşma çabasından bahsetmiştir. Ancak Almanlar ideolojik olarak Orta Doğu’yu görece önemsiz gördükleri için yanaşmamışlardır. Zamanla İngiltere ile karşı karşıya geleceklerini anlayınca İngiltere’nin planlarının zıttı olarak Orta Doğu’da bir Alman propagandasına başlamıştır. İngiltere de burada bir İsrail Devlet’i kurulmasının altyapısında yardımcı olacak önerilerle gelmiştir. Bu bölgede Alman etkileri özellikle Hitlerin propagandaları o gittikten sonra bile izleri kalmış şekilde alttan devam etmiş ancak hiçbir zaman da Almanlar gibi kökten yok etme durumuna yanaşmamışlardır.

Yedinci bölümünde ise yazar; Avrupa anti-semitizminin yeni Arap anti-semitizmini oluşturduğundan bahsetmiştir. Ancak Yahudileri en etkileyen durum Filistin sorunu olmuştur. Arapların Yahudilere karşı tutumları değişmiş, bu da çatışmalara yol açmıştır. Bunun da dört önemli olay ve dönemde olduğundan bahsetmiştir. Filistin’de Siyonist yerleşimin başlaması, bölgenin yönetiminin el değiştirip İngilizler’e geçmesi, İsrail’in ortaya çıkışı ve İsrail zaferi. Ayrıca burada yazar İsrail Devleti’nin kuruluş aşamasından başlamış, aynı zamanda Araplarla olan ilişkilerinin değişiminden de bahsetmiştir. İlişkilerin zamanla nasıl gerildiği ve bu dönemlerin nasıl geliştiğinden de ayrıca bahsetmiştir.

Sekizinci bölümde ise; Yahudilere karşı edebi ve medya üzerinden hatta müzik, kültür gibi dalları da kullanarak aslınsa anti-semitizmin nasıl geliştiği ve bunu dengeleyen başka düşüncelerden de bahsetmiştir.

Dokuzuncu ve son bölümde ise yazar; daha çok baştan sona bir değerlendirme yaparak kitabın başından beri ortaya attığı ve cevaplanması gereken bazı soruların cevaplarını vererek bir değerlendirme ve özet niteliğinde ilerlemiştir. Ayrıca kısa bir biçimde de son sözünde 90’laraki tutumlardan bahsederek bir değerlendirme yazmıştır.

Genel olarak baktığımız zaman kitapta bana göre; anlatılanlar pek çok açıdan verilmiş hatta biraz fazla her açıdan verilmiştir. Yani sürekli aynı durumları yineler bir biçimde baştan anlatış şekli akılda kalıcılık açısından güzel olsa da, sürekli tekrarlama durumu kitabı bir süre sonra karmaşık ve sıkıcı hale getirmiştir. Ancak içinde çok fazla ve detaylı bilgi olmasından dolayı yazarın bu şeklide ilerlemiş olması da bir bakıma doğal karşılanabilmektedir. Dili akıcı ve okunur bir kitap olmasına karşın tekrar tekrar aynı konulara dönüp durması da bu akıcılıkta ufak bir sorun olabilmektedir.

//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js

Bir Cevap Yazın

cheap Jerseys wholesale nfl jerseys wholesale nfl jerseys cheap oakleys cheap jerseys Cheap Jerseys fake oakleys fake ray ban sunglasses cheap gucci replica cheap oakleys cheap ray ban sunglasses fake oakleys replica oakleys fake cheap ray bans fake oakleys cheap gucci replica fake cheap ray ban sunglasses wholesale jerseys shop cheap fake watch sale replica oakleys replica gucci red bottom shoes cheap jerseys cheap oakleys fake oakleys cheap replica oakleys cheap replica oakleys fake oakleys replica oakleys cheap oakleys wholesale cheap oakleys outlet